काठमाडौँ — अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा फिफा विश्वकप २०२६ को महाकुम्भ चलिरहँदा इरानी राष्ट्रिय फुटबल टोलीले भने खेल मैदानबाहिर अनौठो र कडा नियमको सामना गरिरहेको छ। प्राप्त जानकारी अनुसार, इरानले अमेरिकी भूमिमा हुने आफ्नो म्याच सकिएको केही घण्टाभित्रै अमेरिका छाड्नुपर्नेछ। खेल सकिएलगत्तै टोलीलाई तुरुन्तै मेक्सिको फर्किनुपर्ने कडा सर्त राखिएको छ।
खेलकुदको यति ठूलो मञ्चमा एउटा सहभागी राष्ट्रलाई किन यस्तो कडा नियम लगाइयो त? खेलकुद विश्लेषकहरूका अनुसार यसको पछाडि खेलकुद भन्दा पनि अमेरिका र इरानबीचको चिसिएको भू-राजनीतिक सम्बन्ध र कूटनीतिक तनाव प्रमुख कारण हुन्।
यस्ता छन् इरानले तुरुन्तै अमेरिका छाड्नुपर्ने मुख्य कारणहरू:
- कूटनीतिक तनाव र भिसामा कडाइ: अमेरिका र इरानबीच सन् १९७९ देखि कूटनीतिक सम्बन्ध छैन। यही कारण अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले इरानी खेलाडी र अफिसियलहरूलाई अत्यन्तै सीमित अवधिको भिसा मात्र उपलब्ध गराएको छ। उनीहरूलाई 'म्याच खेल्ने अवधिभर मात्र' अमेरिका बस्न अनुमति दिइएको छ।
- सुरक्षा संवेदनशीलता र विरोधको डर: अमेरिकामा ठूलो संख्यामा इरानी मूलका नागरिकहरूको बसोबास छ, जसमध्ये धेरैजसो हालको इरानी सत्ताका आलोचक हुन्। इरानी टोली अमेरिकामा लामो समय बस्दा त्यहाँ विशाल राजनीतिक विरोध प्रदर्शन हुन सक्ने र सुरक्षा व्यवस्थापनमा गम्भीर चुनौती थपिने अमेरिकी सुरक्षा निकायको विश्लेषण छ।
- आर्थिक प्रतिबन्धको प्रभाव: अमेरिकाले इरानमाथि कडा आर्थिक प्रतिबन्ध लगाएको छ। यो प्रतिबन्धका कारण इरानी टोलीलाई अमेरिकामा लामो समयका लागि होटल बुकिङ गर्न, बैंकिङ कारोबार गर्न र प्रायोजन सम्बन्धी काम गर्न कानुनी रूपमै ठूलो तगारो छ।
- मेक्सिकोमा 'बेस क्याम्प': अमेरिकी नियमहरूको झन्झट र सम्भावित सुरक्षा जोखिमबाट बच्न इरानी टोलीले आफ्नो मुख्य 'बेस क्याम्प' (आवासीय र प्रशिक्षण स्थल) मेक्सिकोमा राख्ने रणनीतिक निर्णय गरेको हो। टोली मेक्सिकोमै अभ्यास गर्छ, खेलको दिन मात्र अमेरिका उड्छ र म्याच सकिएलगत्तै सुरक्षित रूपमा मेक्सिको फर्किन्छ।
राजनीतिको छायाँमा खेलकुद
फिफाले सधैँ "खेल र राजनीतिलाई अलग राख्नुपर्छ" भन्दै वकालत गरे पनि, यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुदमा कूटनीति र विश्व राजनीतिको प्रभाव कति गहिरो हुन्छ भन्ने कुरालाई छर्लङ्ग पारेको छ। इरानी खेलाडीहरूका लागि यो विश्वकप विपक्षी टिमसँग मात्र नभएर कूटनीतिक अवरोधहरूसँगको संघर्ष पनि बनेको छ।
