काठमाडौं — रोजगारीका लागि विदेश जाने तयारीमा रहेका नेपालीहरू विभिन्न प्रलोभन, झुटा आश्वासन र अवैध एजेन्टको ठगीमा पर्न सक्ने जोखिम रहन्छ। आकर्षक तलब, सहज भिसा र राम्रो कामको प्रलोभन देखाएर रकम असुल्ने तथा विदेश पुर्‍याएपछि सम्झौताअनुसारको काम र सुविधा नदिने समस्या देखिने गरेको छ।

वैदेशिक रोजगारीलाई सुरक्षित बनाउन वैदेशिक रोजगार विभागले इजाजतप्राप्त म्यानपावर कम्पनीमार्फत मात्र प्रक्रिया अघि बढाउन र आवश्यक कागजात राम्रोसँग जाँच गर्न आग्रह गर्दै आएको छ।

विदेश जानुअघि केही सावधानी अपनाउन सके ठगीमा पर्ने जोखिम कम गर्न सकिन्छ।

ठगीबाट जोगिन अपनाउनुपर्ने ८ उपाय

१. म्यानपावर कम्पनीको इजाजत जाँच्नुहोस्

विदेश पठाउने भन्दै सम्पर्क गर्ने म्यानपावर कम्पनी वैदेशिक रोजगार विभागबाट इजाजतप्राप्त छ वा छैन यकिन गर्नुहोस्। कम्पनीको पूर्वस्वीकृति र कामको मागसमेत जाँच गर्नुहोस्।

२. दलाल र बिचौलियाको विश्वासमा नपर्नुहोस्

कन्सल्टेन्सी, ट्राभल एजेन्सी वा व्यक्तिगत एजेन्टले विदेशमा रोजगारी मिलाइदिने भन्दै रकम मागेमा सजग रहनुहोस्। आधिकारिक अनुमति नभएका व्यक्तिलाई पैसा नदिनुहोस्।

३. तलब र कामको विवरण बुझेर मात्र सम्झौता गर्नुहोस्

कुन देशमा जाने, कुन कम्पनीमा काम गर्ने, मासिक तलब कति हुने, काम गर्ने समय, अतिरिक्त कामको भत्ता, खाना र बस्ने सुविधा के हुने भन्ने कुरा पहिले नै स्पष्ट बुझ्नुहोस्।

४. तोकिएको भन्दा बढी रकम नतिर्नुहोस्

वैदेशिक रोजगारीका नाममा मागिएको रकमको विवरण र कानुनी शुल्कबारे बुझ्नुहोस्। रकम बुझाउँदा कम्पनीको आधिकारिक बैंक खातामार्फत मात्र भुक्तानी गर्नुहोस् र अनिवार्य रूपमा रसिद लिनुहोस्।

५. करारपत्र राम्रोसँग पढ्नुहोस्

आफूले गर्नुपर्ने काम, पाउने तलब र सुविधा स्पष्ट उल्लेख भएको करारपत्रमा मात्र हस्ताक्षर गर्नुहोस्। आफूले बुझेको सम्झौतापत्रको एक प्रति सुरक्षित राख्नुहोस्। फरक–फरक सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्।

६. श्रम स्वीकृतिबिना विदेश नजानुहोस्

वैदेशिक रोजगार विभागबाट श्रम स्वीकृति लिएर मात्र रोजगारीका लागि विदेश जानुहोस्। भिसा र श्रम स्वीकृतिको प्रक्रिया पूरा नहुँदै हवाई टिकट नकिन्नुहोस्।

७. सबै कागजात सुरक्षित राख्नुहोस्

राहदानी, भिसा, श्रम स्वीकृति, करारपत्र, बीमा, स्वास्थ्य परीक्षण र रकम बुझाएको रसिदको प्रतिलिपि आफूसँग राख्नुहोस्। एक प्रति घरपरिवारका सदस्यलाई पनि दिनुहोस्।

८. शंका लागेमा सम्बन्धित निकायमा उजुरी गर्नुहोस्

कसैले विदेश पठाइदिने भन्दै ठगी गर्न खोजेमा वा रकम लिएर सम्पर्कविहीन भएमा वैदेशिक रोजगार विभाग, प्रहरी वा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा उजुरी गर्नुहोस्। समस्या परेमा सम्बन्धित नेपाली दूतावासमा पनि सम्पर्क गर्न सकिन्छ।

ठगीमा परे कहाँ सम्पर्क गर्ने ?

वैदेशिक रोजगार विभागले ठगीसम्बन्धी सूचना, गुनासो र जानकारीका लागि निःशुल्क टोल फ्री नम्बर उपलब्ध गराएको छ।

  • वैदेशिक रोजगार विभाग : १६६००१०९९९९

  • वैदेशिक रोजगार प्रवर्द्धन बोर्ड : १६६००१५०००५

विदेश जाने क्रममा ठगीमा परेका व्यक्तिले प्रमाणसहित अनलाइनबाट समेत उजुरी दिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।

वैदेशिक रोजगारीमा जानुअघि हतारमा निर्णय नगर्नु, आधिकारिक सूचना बुझ्नु र आवश्यक कागजात जाँच गर्नु नै ठगीबाट बच्ने महत्वपूर्ण उपाय हुन्। आकर्षक तलबको प्रलोभनमा परेर आफ्नो पैसा र भविष्य जोखिममा नपार्न सबैले सचेत हुन आवश्यक छ।