के साच्चै पाउलान त बिस्तापित परिवारहरुले मुआब्जा र सुकुम्बासी धनिपुर्जा

नगरभित्र समाहित साबिक वराहक्षेत्र र महेन्द्रनगर, प्रकासपुर र मधुवन गाबिस कोशि कटान पिडित र बनको जग्गमा अव्यवस्थित बसोबास अधिक रहेको छ । २०२५ सालमा मिदरे बगायो बगाए देखि २०३४ सालमा मोहरिया, २०३६ सालमा सुन्दरगुन्दर र पुल्ढेगौडौ , २०४२ सालमा कोशि प्रकोपले सतायो भने२०५३ / २०५४ सालमा पुल्ढेगौढा क्षेत्र बगाए पछि हजारौ मानिसहरु बिस्तापित भन्ने । कोशि पडित र सुकुम्वासि अधिक रहेको  वराहक्षेत्र नगरपालिकालाई सप्तकोशि पडितको नगरपालिका भन्दा पनि फरक नपर्ला । हजारौ बाढि पडितहरु एैलानि जग्गामा बसोबास गरिरहेका छन् भने उनिहरुले मु आब्जा पाउने आशमा बालुका बगरको रुपमा परिन्त भएको जमिनको राज्वश्ब ( तिरो) पनि तिरी रहेका छन् ।

 

यस अगाडि गठन भएका संघष समिति के के गरे ? अहिले पनि कोशि कटान पडित संघष समितिको नाम दुईबाट समितिहरु समिति छन् । ती समिति २०६६ सालमा बनेका थिए । पौडेलको नेतित्बमा साविक महेन्द्रनगरको कोशी विपद् जनसरोकार समिति र प्रह्लाद थापा नेतृत्वको सप्तकोशी बाँ कटान पीडित संघर्ष समिति गरी २ वटा समिति देखिन्छन् ।२०६६ सालमा स्थापना भएका ति २ समितिले आ–आफ्नो तरिकाले मुद्दाहरुलाई राष्ट्रिकरण पनि गराएका छन्। तर फुटेर र हैन जुटेर अधिकारकालागि काम गर्न पिडितहरुको सुझाब छ नेपाल सरकार वाट पनि कोशी पीडित समस्या समाधानका निमित्त समस्या हल गर्न विभिन्न उप समितिहरु गठन भए पनी समस्या भने ज्युँ का तिउँ नै छ ।

 

उद्देश्य एक मुद्दा एक पीडा एक भएतापनी बाटो फरक हिसाबले अघि वढेका ति समितिले राज्यसंग आफ्नो माग पनि अलग अलग राख्दै आएका थए । स्थानीय सरकार गठन भएपछी आफ्नो माग पुरा होला भन्ने आस लिएका ति समितिले प्रदेश सरकार संग पनि छुझ छुट्टै ज्ञापन पत्र वुझाएका छन् । संघर्ष समितिले लामो समय देखि कोशी पिडितको लागि संघर्ष गरिरहेको छ । राष्ट्रिय स्तरको नेता तथा सरकार प्रमुखहरुसंग पनि डेलिगेशन जाने, ज्ञापन पत्र वुझाउने जस्ता कामहरु भए । तत्कालिन राष्ट्रपती रामवरण यादव र्वतमान राष्ट्रपती विद्यादेवी भण्डारी, तत्कालिन प्रधानमन्त्रि गिरिजा प्रसाद कोईराला, पुष्प कमल दाहाल, माधव कुमार नेपाल, झलनाथ खनाल, डा. बाबुराम भट्टराई, सुशिल कोईराला, केपी ओली, शेर वहादुर देउवा लगाएत गणतन्त्र आएपछीका सम्पूर्ण गठन भएका सरकारलाई धयनाकर्षण पत्र वुझायौँ ।

 

काठमाण्डौमा नागरिक समाजका अगुवा, पत्रकारहरु सहितको टोलीलाई कोशी पीडितको वास्तविक समस्याको जानकारी गराई सकेको छ । थापा नेकृतवको समितिले १ नं. प्रदेशका मुख्य मन्त्रिलाई आफ्नो समितिबाट ०७५ असार १० गते ज्ञापन पत्र वुझायो भने पौडेल नेतृत्वको समितिले पनि भदौ १५ गते ज्ञापन पत्र वुझाएको छ । चुनाव ताका जोडतोडका साथ सुनामी जस्तो गरी आउने आन्दोलनको चर्चा चुनाव सकिए संगै खहरे झैँ सुकेर जाने गरेको छ ।

 

कोशी कटान हुनुको कारण ? सन् १९४५ अप्रिल २१ तारिख वि.सं. २०११ साल बैशाख १२ गतेका दिन नेपाल र भारत विच कोशी सम्झौता भई सप्तकोशीमा पुल निर्माण भए पछि कोशी कटानको सिल्सिलेवाल सुरु भएको हो । भिमनगरमा जब पुल बन्यो तबदेखी सुनसरी, सप्तरी र उदपुरका विभिन्न बस्तिहरु भने बिस्तापित, खेतीयोग्य जमिन बगर हुन पुग्यो । तत्कालिन २०२५, २०३६, २०४४-२०४५ सालमा गरि सप्तकोशीबाट ८ हजार ६ सय हेक्टर जमिन बगर र ४२ घर परिवारहरु विस्तापित हुन पुगेको थापा नेतित्वको संघष समितिको प्रतिबेदनमा उल्लेख छ ।