स्वास्थ्य समाचार —वास्तवमा, शरीरका सबै अंगहरू धेरै महत्त्वपूर्ण छन् किनभने प्रत्येक अंगले आ-आफ्नो काम गर्छन तर,यदि हामी सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र सबैभन्दा ठूलो अंगको बारेमा कुरा गर्छौं भने, त्यो अंग हाम्रो कलेजो हो। आजकल कलेजोसँग सम्बन्धित समस्याहरू सामान्य छन् जसमा सबैभन्दा ठूलो समस्या फ्याटी लिभर हो जुन तपाईंको गलत खानपान र जीवनशैलीसँग सम्बन्धित छ, तर आज हामी तपाईंलाई कलेजोसँग सम्बन्धित ती कुराहरू बताउनेछौं जुन तपाईंलाई पहिले थाहा थिएन होला।
कलेजोको सबैभन्दा ठूलो विशेषता - सबैभन्दा ठूलो अंग र ग्रन्थी
सबैभन्दा ठूलो विशेषता के हो भने कलेजो एक मात्र यस्तो अंग हो जुन हाम्रो कपाल जस्तै पुन: उत्पन्न हुन सक्छ। कलेजो सबैभन्दा ठूलो र गह्रौं अंग हो जसको तौल १५०० ग्राम सम्म हुन्छ र यो सबैभन्दा ठूलो ग्रन्थी पनि हो। एक स्वस्थ व्यक्तिले आफ्नो कलेजोको लगभग ८०० ग्राम कलेजो कलेजो रोगीलाई दान गर्न सक्छ र एक स्वस्थ व्यक्तिको कलेजो चार हप्ता भित्र पुन: उत्पन्न हुन्छ।
तपाईंको कलेजो ठीक छ कि छैन कसरी थाहा पाउने?
जब तपाईं बिहान उठ्नुहुन्छ र तपाईंको अनुहार चम्किलो देखिन्छ, तब तपाईंले बुझ्नुपर्छ कि तपाईंको कलेजो ठीक छ, तर यदि कलेजोमा केही समस्या छ भने, यसको संकेत अनुहारमा पनि देखिनेछ। बिस्तारै अनुहारको रंग पहेंलो-कालो र निर्जीव देखिन थाल्नेछ। छालामा चाउरीपना देखिन थाल्छ।
कलेजोले के गर्छ?
सबैलाई थाहा छ कि कलेजोले खाना पचाउँछ र पित्त उत्पादन गर्छ। कलेजोले तपाईंको भोक जगाउने काम पनि गर्छ, तर तपाईंलाई यसको बारेमा तीन वा चार कुराहरू थाहा नहुन सक्छ, आउनुहोस् हामी तपाईंलाई तिनीहरूको बारेमा बताउँछौं। कलेजोले चिनी नियन्त्रण गर्ने काम पनि गर्छ। कलेजोले तपाईंको बोसो नियन्त्रण गर्ने काम पनि गर्छ। तपाईंको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कायम राख्न मद्दत गर्छ।
कलेजो कपाल जस्तै पुन: उत्पन्न हुन्छ
यदि कसैको कलेजो १५०० ग्राम छ भने, तपाईंले ८०० ग्राम कलेजो अरू कसैलाई दान गर्न सक्नुहुन्छ जसलाई कलेजो चाहिन्छ। कलेजो चार हप्ता भित्र पुन: उत्पन्न हुन्छ। जसरी तपाईंको कपाल काटिन्छ र केही हप्ता पछि कपाल फेरि बढ्छ, त्यसरी नै कलेजोको आकार पनि बढ्छ।
यो सबै जानकारी भारतका कलेजो विशेषज्ञ डा. एस.सरीनले दिएका हुन्। भारतिय न्युज च्यानल आज तकको एक कार्यक्रममा डा. सरिनले भनेका छन् कलेजो चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट जस्तै हो त्यसैले जति खर्च गरेपनि पुन कमाउन सकिन्छ । यसका लागि पचाउन सक्ने जति खानुपर्छ किनभने यदि धेरै खाइयो भने शरीरमा कार्बोहाइड्रेट र बोसोमा परिणत हुन्छ र त्यही बोसोले कलेजोलाई बोसो बनाउँछ जसले गर्दा फ्याटी लिभरको समस्या हुन्छ। यदि बोसो र कोलेस्ट्रोल बढ्यो भने, नसाहरूमा फैलिन्छ र रक्तचाप बढ्छ। यसबाहेक, त्यही समस्याले फोक्सो र मिर्गौलालाई पनि असर गर्नेछ।
डा. सरिनका अनुसार मानिसहरूको जीवनशैली परिवर्तन हुँदैछ। मानिसहरूको खानाको प्लेटबाट पोषक तत्वहरू हराउँदै गइरहेका छन् र त्यसको ठाउँ जंक फूड र फास्ट फूडले लिएको छ। फास्ट फूडको सेवनले मोटोपना मात्र बढाउँदैन, मधुमेहको जोखिम पनि बढाउँछ। शरीरमा सुन्निने पन निम्त्याउने धेरै खानेकुराहरूको बारेमा पनि उनले बताए। शरीरमा सुन्निने पन धेरै हानिकारक छ किनभने यसले धेरै प्रकारका क्यान्सरको जोखिम पनि बढाउँछ।
कलेजो सुन्निने खानेकुराहरू?
कलेजो सुन्निने खानाहरू ती हुन् जसले कलेजोका कोषहरूलाई क्षति पुर्याउँछन्, बोसो जम्मा गर्छन् वा सूजन कारकहरू बढाउँछन्। यी खानेकुराहरूको अत्यधिक सेवनले कलेजोलाई कमजोर बनाउन सक्छ र फ्याटी लिभर, लिभर सिरोसिस वा अन्य कलेजो रोगहरू निम्त्याउन सक्छ।
चिनी र गुलियो खानेकुराहरू
केक, पेस्ट्री, आइसक्रिम, चिनीयुक्त पेय पदार्थ जस्ता चिनीयुक्त खानेकुराहरूमा फ्रुक्टोज भनिने चिनीको मात्रा धेरै हुन्छ, जसले कलेजोमा बोसो जम्मा हुने सम्भावना बढाउँछ।
फ्राइड र जंक फूडहरू
फ्रेन्च फ्राइज, बर्गर, पिज्जा, चिप्स जस्ता भुटेको र जंक फूडहरूमा ट्रान्स फ्याट र स्याचुरेटेड फ्याटको मात्रा बढी हुन्छ जसले कलेजोमा सूजन र बोसो जम्मा हुन सक्छ। यी खानेकुराहरूमा पोषणको कमी हुन्छ र कलेजोको लागि हानिकारक हुन्छ। बढी तेलमा पकाएको खाना खाँदा कलेजोमा अतिरिक्त काम गर्न दबाब पर्छ, जसले गर्दा सूजन हुन सक्छ।
उच्च नुन सामग्री भएको खाना
प्रशोधित खाना, पापड, नमकीन, डिब्बाबंद सुपमा नुनको मात्रा बढी हुन्छ। नुनको कारणले कलेजोमा पानी जम्मा हुन सक्छ, जसले गर्दा सुन्निन सक्छ।
रक्सी, रातो र प्रशोधित मासु
रक्सीले कलेजोका कोषहरूलाई क्षति पुर्याउँछ, जसले गर्दा सूजन हुन्छ र अल्कोहलयुक्त कलेजो रोग निम्त्याउन सक्छ। रातो मासुमा संतृप्त बोसोको मात्रा धेरै हुन्छ, जसले कलेजोमा सुन्निने निम्त्याउन सक्छ।
परिष्कृत कार्बोहाइड्रेट, सफ्ट ड्रिंक्स र प्याकेज गरिएका खानाहरू
पीठो, सेतो रोटी, पास्ता, कुकिज जस्ता परिष्कृत कार्बोहाइड्रेटले पनि कलेजोमा बोसो जम्मा गर्ने काम बढाउँछ। यी पेय पदार्थहरूमा रहेको चिनी र कृत्रिम स्वादले कलेजोमा सूजन बढाउन सक्छ। यसमा प्रिजर्भेटिभ्स र एडिटिभ्स हुन्छन् जसले कलेजोमा तनाव दिन सक्छ।
कलेजो स्वस्थ राख्ने सुझावहरू
सकेसम्म धेरै फाइबर युक्त फलफूल र तरकारीहरू खानुहोस्।
हाइड्रेटेड रहनुहोस् र प्रशस्त पानी पिउनुहोस्।
बेसार, हरियो सागसब्जी र हरियो चिया सेवन गर्नुहोस्।
नियमित रूपमा व्यायाम गर्नुहोस्।
यदि कलेजो सुन्निने लक्षणहरू छन् भने, निश्चित रूपमा डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस्।
नोट : कलेजो विशेषज्ञबाट कलेजो सम्बन्धी सबै जानकारी लिनु महत्त्वपूर्ण छ।
