• मुटुको रोग नभए पनि हार्ट अट्याक हुने डर बारम्बार लाग्नु कार्डियोफोबियाको लक्षण हुन सक्छ।
    यस्तो डरका कारण धेरै मानिस व्यायाम वा दौडबाट टाढा रहन्छन्।
    साइकोथेरापी, विशेषगरी CBT, ले यस्तो डर कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ।
    मुटु स्वस्थ राख्न तनाव कम गर्ने, सन्तुलित आहार खाने र दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट व्यायाम गर्ने चिकित्सकको सुझाव।

    • काठमाडौं— धेरै मानिसले हरेक राति “भोलिदेखि दौडिन्छु” वा “जिम जान्छु” भनेर योजना बनाउँछन्। तर बिहान उठ्नेबित्तिकै मनमा एउटा डर आउँछ— दौडिरहेको बेला हार्ट अट्याक आयो भने?

    सामाजिक सञ्जालमा जिम वा व्यायाम गर्ने क्रममा मानिसहरूलाई हार्ट अट्याक आएको भिडियो बारम्बार देखेपछि धेरैमा यस्तो डर बस्न थालेको छ। चिकित्सकीय भाषामा यस्तो अवस्थालाई कार्डियोफोबिया (Cardiophobia) भनिन्छ।

    के हो कार्डियोफोबिया ?

    कार्डियोफोबिया भनेको मुटुसँग सम्बन्धित रोग वा हार्ट अट्याक हुने अत्यधिक र नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने डर हो। वास्तविक जोखिमभन्दा धेरै ठूलो डर महसुस हुने अवस्थालाई फोबिया भनिन्छ।

    यस अवस्थामा व्यक्ति मानसिक तनाव हुँदा आफ्नो ध्यान मुटुतर्फ केन्द्रित गर्न थाल्छ। सामान्य धड्कन बढ्दा पनि “मलाई मुटुको रोग लागेको छ” वा “अहिले हार्ट अट्याक आउँछ” भन्ने चिन्ता हुन्छ। तर परीक्षण गर्दा मुटु सामान्य देखिन्छ।

    यस्ता व्यक्तिहरू बारम्बार डाक्टरकहाँ जाँच गराउन जान सक्छन् र व्यायाम, दौड वा अन्य शारीरिक गतिविधिबाट टाढा रहन थाल्छन्।

    कार्डियोफोबियाको उपचार कसरी हुन्छ?

    अन्य फोबियाजस्तै कार्डियोफोबियाको पनि उपचार सम्भव छ। चिकित्सकले लक्षणको गम्भीरता अनुसार साइकोथेरापी, औषधि वा दुवैको संयोजन सिफारिस गर्न सक्छन्।

    विशेषगरी कग्निटिभ बिहेवियर थेरापी (CBT) प्रभावकारी मानिन्छ। यसले अनावश्यक डर र त्यससँग जोडिएका सोच तथा व्यवहार परिवर्तन गर्न मद्दत गर्छ। समयसँगै व्यक्तिले आफ्नो डर र चिन्तालाई राम्रोसँग सामना गर्न सिक्न सक्छ।

    मुटु स्वस्थ राख्ने उपाय

    मुटुरोग विशेषज्ञ डा. नरेश त्रेहान का अनुसार मुटु स्वस्थ राख्न यी बानी उपयोगी छन्:

    • मानसिक तनाव सकेसम्म कम गर्ने।

    • सन्तुलित र स्वस्थ खानपान अपनाउने।

    • तारेका र धेरै बोसोयुक्त परिकार सीमित मात्रामा खाने।

    • पराठाजस्ता बढी तेलयुक्त खानेकुरा दैनिक नभई कहिलेकाहीँ मात्र खाने।

    • हरेक दिन कम्तीमा ३० मिनेट व्यायाम गर्ने।

    • नियमित योग र शारीरिक सक्रियता अपनाउने।

    याद राख्नुपर्ने कुरा

    व्यायाम गर्दा मुटुको धड्कन बढ्नु सामान्य शारीरिक प्रक्रिया हो। स्वस्थ व्यक्तिमा नियमित व्यायामले मुटुलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ। तर व्यायाम गर्दा छातीमा असह्य दुखाइ, अत्यधिक सास फेर्न गाह्रो हुने, बेहोस हुने वा अन्य गम्भीर लक्षण देखिएमा तुरुन्त चिकित्सकको परामर्श लिनुपर्छ। आजतक बाट