स्वास्थ्य समाचार : डाक्टरहरूले प्रायः जुनसुकै मौसममा हुने ब्याक्टेरियाको संक्रमणको लागि एन्टिबायोटिक दिन्छन्। यो रोगको उपचार गर्न र ब्याक्टेरियाको वृद्धि रोक्नको लागि गरिन्छ।
तर, धेरै पटक औषधि खाँदा आफैँ एन्टिबायोटिकको बारेमा थाहा पाउँछन् र सामान्य रोग लागेमा डाक्टरकहाँ जानुको सट्टा कसैको सल्लाहमा वा आफैंले एन्टिबायोटिक खाने गर्छन् । यी औषधिहरू लाभदायक छन् तर अन्य औषधिहरूको तुलनामा तिनीहरूलाई लिँदा विशेष सावधानी आवश्यक छ।
यदि यसो गरिएन भने एन्टिबायोटिक सेवन गर्दा फाइदाको सट्टा ठूलो हानि हुन सक्छ। यद्यपि यो सत्य हो कि मानिसहरूले खाना खाँदा प्रायः तीनवटा सामान्य गल्ती गर्छन्। आउनुहोस् तपाईलाई बताउनुहोस् ती गल्तीहरू के हुन्, जसका कारण ब्याक्टेरिया घातक बन्छन्।
ब्याक्टेरियाका कारण १२ लाख मानिसको मृत्यु
हालै एम्स ट्रमा सेन्टरका अध्यक्ष डा. कामरान फारुकीले एम्सको एक अध्ययन मार्फत सन् २०१९ मा विश्वभर करिब १२ लाख मानिस ब्याक्टेरिया संक्रमणका कारण ज्यान गएको बताएका थिए । यो कुनै पनि एन्टिबायोटिक औषधिले असर नगर्ने ब्याक्टेरियाको आक्रमण थियो । यी ब्याक्टेरिया एन्टिब्याक्टेरियल औषधिको प्रतिरोधी भएका थिए र लगभग सुपर बग बनिसकेका थिए। ब्याक्टेरियाको यो अवस्थालाई चिकित्सा क्षेत्रमा एन्टी-माइक्रोबियल प्रतिरोध भनिन्छ।
कुनै औषधिले काम गर्दैन
ब्याक्टेरिया, फंगस, भाइरस वा परजीवीले औषधि प्रतिरोधी भएर बग वा सुपर बग बन्न थालेपछि समय समयमा आफ्नो रूप बदल्न थाल्छ र कुनै पनि औषधिले असर गर्न नसक्ने अवस्थामा यस्तो अवस्था आउने डा कामरान बताउँछन् । विरुद्ध काम गर्ने । यो अवस्था धेरै खतरनाक छ किनभने यस अवस्थामा रोगको उपचार हुन सक्दैन र बिरामीको मृत्यु हुन्छ।
परामर्श बिना एन्टिबायोटिक प्रयोग नगर्नुहोस्
दिल्ली एम्सका पूर्व सहायक प्रोफेसर र प्राइमस सुपर स्पेशलिटी अस्पताल, दिल्लीको जेरियाट्रिक मेडिसिन विभागका एचओडी डा विजय गुर्जर भन्छन् कि एन्टिबायोटिक (एन्टिमाइक्रोबियल) औषधिहरू डाक्टरको सल्लाह बिना प्रयोग गर्नु हुँदैन। यो निकै हानिकारक बन्दै गएको छ ।
मानिसले गर्छन यी ३ गल्ती
, डाक्टर विजय भन्छन् कि पहिलो गल्ती भनेको चिकित्सकको सल्लाह बिना, आफन्तको सल्लाह वा आफ्नै इच्छामा एन्टिबायोटिक खानु हो। सधैं याद गर्नुहोस् कि एन्टिबायोटिकहरू चिकित्सकको सल्लाहमा लिनुपर्छ।
, दोस्रो गल्ती भनेको मानिसहरूले एन्टिबायोटिक औषधिको पाठ्यक्रम पूरा नगर्नु हो। रोग निको हुनेबित्तिकै मानिसहरूले औषधि खान छोड्छन्। पाँच दिनको सट्टा, एन्टिबायोटिक दुई-चार दिन मात्र लिइन्छ वा तिनीहरूले पूरा दैनिक खुराक लिन सक्दैनन्, तिनीहरूले खाली ठाउँ छोड्छन्। यो गर्नु सबैभन्दा नराम्रो कुरा हो। एक पटक यो गरेपछि, औषधिले ब्याक्टेरियालाई अर्को पटक असर गर्न रोक्छ र ब्याक्टेरिया यसको प्रतिरोधी हुन्छ।
, तेस्रो ठूलो गल्ती भनेको कल्चर टेस्ट गरेपछि मात्रै यी औषधिहरू सिफारिस गर्नु हो। उदाहरणका लागि, यदि कसैलाई छातीमा संक्रमण छ भने, म्यूकस कल्चर गरेपछि मात्र औषधि दिनुहोस्। यदि एन्टिबायोटिक पहिले नै लिइयो भने, कल्चर टेस्टमा बाधा पुग्छ। त्यसैले एन्टिबायोटिक सेवन गर्दा ३ गल्ती नगर्नु जरुरी छ।
एन्टिबायोटिक्सले सुपर बगहरू सिर्जना गर्दछ
डा. विजय भन्छन् कि जब यी मध्ये एक एन्टिबायोटिक पनि गलत तरिकाले लिइन्छ तब ब्याक्टेरिया सुपर बग बन्न सक्छ जुन आजकल आईसीयू आदिमा पाइन्छ। यी ती बिरामीहरू हुन् जसमा एन्टिबायोटिकले काम गर्दैन, वा एक वा दुईवटा औषधिले मात्र काम गर्न सक्छ। यी बिरामीको शरीरमा रहेका ब्याक्टेरिया सबै एन्टिबायोटिक प्रतिरोधी भएका छन् । यसको बेफाइदा भनेको व्यक्तिले न कुनै उपचार पाउनु हो न त कुनै उपचारले शरीरमा काम गर्दैन र बिरामीले ज्यान गुमाउनुपर्यो । एजेन्सी
