वासिङ्टन डीसी— व्यक्तिगत सरसफाइका सम्बन्धमा सामान्य मान्यता छ कि दिनमा कम्तीमा एक पटक नुहाउनुपर्छ। तर, अमेरिकी जनस्वास्थ्य विशेषज्ञ डा. जेम्स ह्याम्बलिनले यस धारणालाई पूर्ण रूपमा चुनौती दिएका छन्। पाँच वर्षदेखि नुहाएका छैनन्, तर पनि उनी गन्हाउँदैनन् भन्ने उनको दाबीले विश्वभर बहस चर्काएको छ।
डा. ह्याम्बलिनका अनुसार, साबुन र स्याम्पुजस्ता सरसफाइ उत्पादनहरूले छालाको प्राकृतिक संरचना (माइक्रोबायोम) बिगार्छन्। “हाम्रो छाला विभिन्न प्रकारका सूक्ष्म जीवाणुहरूको जटिल पारिस्थितिक तन्त्र हो, जसले छालाको स्वास्थ्यमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। बारम्बार साबुन र स्याम्पुको प्रयोगले छालाको प्राकृतिक तेल हटाउँछ, जसका कारण लोसनजस्ता उत्पादनहरू प्रयोग गर्नुपर्ने बाध्यता हुन्छ,” उनी भन्छन्।
डा. ह्याम्बलिनले नुहाउनुको अभावले शरीरबाट गन्ध आउने आशंकालाई खारेज गरेका छन्। उनका अनुसार, समयसँगै छालाको माइक्रोबायोमले सन्तुलन बनाउँछ, जसले गन्ध नआउने सुनिश्चित गर्छ। उनले भने, “व्यायामपछिको पसिना पानीले पखाल्न मात्र पर्याप्त हुन्छ।”
डा. ह्याम्बलिनको यो निर्णय एउटा प्रयोगको हिस्सा हो। उनले यो बुझ्न प्रयास गरे कि नुहाउनु स्वास्थ्यका लागि अत्यावश्यक हो कि केवल व्यक्तिगत प्राथमिकता। उनले पाँच वर्षको अवधिमा साबुन र स्याम्पुको प्रयोग नगरी आफ्नो दैनिक जीवनलाई निरन्तरता दिए।
उनका अनुसार, सरसफाइका उत्पादनहरूले छालालाई अस्वस्थ बनाउने चक्र सुरु गर्छन्। “हामी छालाको प्राकृतिक तेल हटाउँछौं, अनि फेरि लोसनजस्ता उत्पादनहरू प्रयोग गरेर त्यसलाई क्षतिपूर्ति दिने प्रयास गर्छौं। यो चक्र निरन्तर चलिरहन्छ,” उनले भने।
डा. ह्याम्बलिनको यो कदमले सरसफाइको परम्परागत मान्यतालाई चुनौती दिएको छ। उनका विचारले सरसफाइ उत्पादनहरूको आवश्यकता र प्रभावमाथि गहिरो बहस सुरु गराएको छ।
निष्कर्ष
डा. ह्याम्बलिनको प्रयोगले देखाएको छ कि बारम्बार नुहाउनैपर्ने धारणा हाम्रो बानी र उपभोक्तावादी सोचको हिस्सा हुन सक्छ। उनका दाबीहरूले व्यक्तिगत सरसफाइका परम्परागत मान्यतामाथि पुनर्विचार गर्न आवश्यक रहेको सन्देश दिन्छ।
