कोलेस्ट्रोल एउटा यस्तो समस्या हो जसले हृदयघात, स्ट्रोक, रक्तचाप, पित्तथैलीको पत्थरी, मधुमेह आदि जस्ता धेरै स्वास्थ्य समस्याहरू ल्याउँछ। उच्च कोलेस्ट्रोलले तपाईंको शरीरलाई धेरै तरिकाले हानि पुर्याउँछ। जब कोलेस्ट्रोल, विशेष गरी LDL (कम घनत्वको लिपोप्रोटिन) वा "खराब कोलेस्ट्रोल" रगतमा जम्मा हुन्छ, यो धमनीहरूमा जम्मा हुने गर्छ। कोलेस्ट्रोल बढ्दै जाँदा, समस्याहरू पनि एकपछि अर्को बढ्न थाल्छन्। कोलेस्ट्रोल नियन्त्रण गर्ने एक मात्र तरिका स्वस्थ जीवनशैली हो। यसलाई सही आहार सेवन गरेर मात्र नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। यसका साथै हिँडाइ, योग र शारीरिक गतिविधि बढाउनु पनि धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
उच्च कोलेस्ट्रोलका लक्षणहरू
उच्च कोलेस्ट्रोलले छालामा पहेंलो दाग वा गाँठो निम्त्याउँछ, जुन प्रायः आँखा वरिपरि वा कुहिना र घुँडामा देखा पर्दछ। त्यस्तै, हात र खुट्टामा पनि केही लक्षणहरू देख्न सकिन्छ। कोलेस्ट्रोल जम्मा हुँदा धमनीहरू साँघुरो हुन्छन् र रक्त प्रवाह कम हुन्छ। थकान, टाउको दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने, सुन्निने, खुट्टा दुख्ने, छाती दुख्ने, उच्च रक्तचाप, हात खुट्टा पहेंलो देखिन थाल्छ। खुट्टा, तिघ्रा, कम्मर र औंलाहरूमा बान्ता आउने; हात वा खुट्टामा झमझमाउने र सुन्निने। शारीरिक गतिविधि गर्दा खुट्टामा कडापन, पेटको माथिल्लो दायाँ भागमा दुखाइ।
नसाहरूमा जम्मा भएको कोलेस्ट्रोल कसरी सफा गर्ने?
तपाईंको नसामा अड्किएको फोहोर कोलेस्ट्रोललाई नियन्त्रण गर्न, तपाईंले आफ्नो आहारमा सुधार गर्नुपर्नेछ। यसको लागि तपाईंले विज्ञको सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ। तपाईंले डाइट चार्ट तयार पार्न सक्नुहुन्छ। साथै, हामी तपाईंलाई बताउँछौं कि नसामा कोलेस्ट्रोल सफा गर्न, तपाईंले घुलनशील फाइबरले भरिपूर्ण ओट्स, जौ, सिमी, स्याउ, सुन्तला, जामुन, ब्रसेल्स स्प्राउट्स र गाजरको सेवन बढी गर्नुपर्छ किनभने घुलनशील फाइबरले रक्तप्रवाहमा LDL कोलेस्ट्रोलको अवशोषण कम गरेर यसको स्तर कम गर्न मद्दत गर्दछ।
औषधि बिना कोलेस्ट्रोल घटाउन कति समय लाग्छ?
स्वस्थ आहार र व्यायामले कोलेस्ट्रोल घटाउन ३-६ महिना लाग्न सक्छ, तर तपाईंको कोलेस्ट्रोलको स्तर कति उच्च छ भन्ने आधारमा परीक्षण र चिकित्सा सल्लाह लिनु महत्त्वपूर्ण छ। केही मानिसहरूलाई यसको लागि औषधि लिनुपर्ने हुन सक्छ।
७ दिनमै कोलेस्ट्रोल घटाउने घरेलु उपचार
आयुर्वेद विज्ञहरूका अनुसार आयुर्वेदमा कोलेस्ट्रोल नियन्त्रण गर्न आलसको बीउ र दालचिनी सबैभन्दा फाइदाजनक हुन्छ। यदि उच्च कोलेस्ट्रोलका बिरामीहरूले यी दुई चीजहरू सही तरिकाले सेवन गरे भने, केही दिनमा प्रभाव देखिनेछ तर उपाय जेसुकै होस्, यो प्रयास गर्नु अघि तपाईंले डाक्टरसँग परामर्श गर्नुपर्छ।
कुन फलले कोलेस्ट्रोल कम गर्न सक्छ? कोलेस्ट्रोलको लागि उत्तम फलफूलहरू
कागती, सुन्तला र अंगुर जस्ता सिट्रस फलफूल खानुपर्छ। तिनीहरू खनिज, फाइबर, एन्टिअक्सिडेन्ट र भिटामिन सी मा धनी छन् जसले तपाईंको खराब कोलेस्ट्रोल हटाउन मद्दत गर्दछ।
के गुड़ खाँदा कोलेस्ट्रोल बढ्छ?
तपाईंको कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढ्दा तपाईं गुलियोको रूपमा अरू के खान सक्नुहुन्छ? यदि तपाईंको कोलेस्ट्रोल उच्च छ र तपाईंलाई गुलियो खाने मन लाग्छ भने, चिनीको सट्टा गुड़ खानुहोस्। गुड़मा पाइने पोषक तत्वले कोलेस्ट्रोलको स्तर कम गर्न मद्दत गर्छ।
अर्जुनको छालले कोलेस्ट्रोल कम गर्छ
अर्जुनको छालमा पाइने तत्वहरूले खराब कोलेस्ट्रोल (LDL) कम गर्न र राम्रो कोलेस्ट्रोल बढाउन मद्दत गर्छ।
के दही खाँदा कोलेस्ट्रोल बढ्छ?
दहीले कोलेस्ट्रोल बन्नबाट पनि रोक्छ र उच्च रक्तचापको जोखिम कम गर्न पनि मद्दत गर्छ। दिनमा दही खानु राम्रो हुन्छ, रातमा नखानुहोस्।
उच्च कोलेस्ट्रोलको लागि उत्तम आहार के हो?
प्रशस्त मात्रामा हरियो सागसब्जी, फलफूल र सम्पूर्ण अन्न, गेडागुडी (जस्तै सिमी र दाल), बदाम र बीउ खानुहोस्।
कोलेस्ट्रोल बढ्दा के नखाने ? उच्च कोलेस्ट्रोल कसरी कम गर्ने?
यदि तपाईं उच्च कोलेस्ट्रोलबाट पीडित हुनुहुन्छ भने रातो मासु कहिल्यै नखानुहोस्। यसले कोलेस्ट्रोल द्रुत गतिमा बढाउँछ किनभने रातो मासुमा धेरै संतृप्त फ्याट हुन्छ जसले खराब कोलेस्ट्रोलको स्तर बढाउन सक्छ। रातो मासु बाहेक, डाक्टरको सल्लाहमा अन्य मांसाहारी खानेकुराहरू पनि खानुहोस्।
यसका साथै, संतृप्त फ्याट र तैलीय खाना, ट्रान्स फ्याट, मासु, अण्डाको पहेँलो भाग, दुग्धजन्य पदार्थ, जंक फूड, फास्ट फूड आदि जस्ता बोसोयुक्त खाना नखानुहोस्। अत्यधिक चिनी र कार्बोहाइड्रेटको सेवन कम गर्नुहोस्। सेतो ब्रेड, पेस्ट्री र चिनीयुक्त पेय पदार्थहरूबाट बच्नुहोस्।
कोलेस्ट्रोल बढ्यो भने के हुन्छ? , कोलेस्ट्रोल कसरी घटाउने
१. धमनीहरू कडा हुनु (एथेरोस्क्लेरोसिस)
खराब कोलेस्ट्रोल धमनीहरूमा जम्मा हुन थाल्छ र यसलाई प्लाक भनिन्छ। यो प्लाकले रक्तनलीहरूलाई साँघुरो र कडा बनाउँछ, जसले गर्दा रक्तप्रवाहमा असर पर्छ। यसलाई एथेरोस्क्लेरोसिस भनिन्छ र यो मुटु रोगको प्रमुख कारणहरू मध्ये एक हो।
२. मुटु रोग
धमनीहरूमा प्लाक जम्मा हुँदा मुटुमा रगत र अक्सिजनको आपूर्ति कम हुन्छ। यसले छाती दुख्ने (एनजाइना) निम्त्याउन सक्छ र हृदयघातको जोखिम बढाउन सक्छ।
३. स्ट्रोक
मस्तिष्कमा रगत आपूर्ति गर्ने धमनीहरू अवरुद्ध हुँदा, स्ट्रोक हुन सक्छ। उच्च कोलेस्ट्रोलले मस्तिष्कको रक्तनलीहरूमा प्लाक जम्मा हुन सक्छ, जसले गर्दा स्ट्रोकको जोखिम बढ्छ। यो अवस्था गम्भीर र जीवनको लागि खतरापूर्ण हुन सक्छ। ब्रेन स्ट्रोक व्यक्तिको जीवनको लागि धेरै हानिकारक हुन सक्छ४. उच्च रक्तचाप
जब धमनीहरू साँघुरो र कडा हुन्छन्, मुटुले रगत पम्प गर्न बढी काम गर्नुपर्छ। यसले रक्तचाप बढाउँछ। उच्च रक्तचाप र उच्च कोलेस्ट्रोलले मिलेर मुटुमा दबाब बढाउँछ, जसले मुटुको लागि जोखिम निम्त्याउँछ।
५. परिधीय धमनी रोग (PAD)
परिधीय धमनी रोग: यो रोग शरीरका अंगहरूमा, विशेष गरी खुट्टामा रक्तसञ्चार उचित नभएमा हुन्छ। उच्च कोलेस्ट्रोल PAD को एक प्रमुख कारण हुन सक्छ। यसले खुट्टामा दुखाइ, कमजोरी र घाउहरू निम्त्याउन सक्छ।
६. पित्तथैलीको पत्थरी
उच्च कोलेस्ट्रोलले पित्तथैलीमा पनि समस्या निम्त्याउन सक्छ। कोलेस्ट्रोलले पित्तथैलीको पत्थरी बन्ने जोखिम बढाउँछ, जसले पेट दुख्ने र धेरै पाचन समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।
७. धमनी अवरोध
यदि धमनीहरूमा प्लाक धेरै जम्मा भयो भने, रक्त प्रवाह पूर्ण रूपमा अवरुद्ध हुन सक्छ। यो अवस्थाले गम्भीर हृदयघात वा स्ट्रोक निम्त्याउन सक्छ।
८. मधुमेहको जोखिम
उच्च कोलेस्ट्रोल, विशेष गरी ट्राइग्लिसराइड्सको बढ्दो स्तरले, मधुमेह भएका मानिसहरूको लागि अवस्थालाई अझ गम्भीर बनाउन सक्छ। मधुमेह र उच्च कोलेस्ट्रोलले मुटु रोग र स्ट्रोकको जोखिम दोब्बर बनाउँछ।
९. यौन स्वास्थ्यमा प्रभाव
उच्च कोलेस्ट्रोलले यौन स्वास्थ्यमा पनि नकारात्मक असर पार्न सक्छ। पुरुषहरूमा, यसले यौनाङ्गको धमनीहरूमा रक्त प्रवाहलाई असर गर्ने भएकाले इरेक्टाइल डिसफंक्शन निम्त्याउन सक्छ।
१०. मिर्गौला समस्याहरू
धमनीहरूमा प्लाक जम्मा हुने भएकाले मिर्गौलामा पर्याप्त रगत पुग्न सक्दैन, जसले गर्दा मिर्गौला फेल हुने जोखिम बढ्छ। यसले मिर्गौलाको कार्यमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ र मिर्गौलासँग सम्बन्धित रोगहरूको जोखिम बढाउन सक्छ।
११. धमनीविस्फार
उच्च कोलेस्ट्रोलले धमनीको पर्खाललाई कमजोर बनाउन सक्छ, जसले गर्दा एन्युरिज्म हुन्छ। यदि यो धमनी फुट्यो भने, यो गम्भीर चिकित्सा अवस्था बन्न सक्छ र जीवनको लागि खतरा हुन सक्छ।
१२. शरीरमा थप समस्याहरू
उच्च कोलेस्ट्रोलले थकान, कमजोरी र ऊर्जाको कमी निम्त्याउन सक्छ। यसले जीवनको गुणस्तरलाई असर गर्न सक्छ र दैनिक काममा कठिनाइहरू निम्त्याउन सक्छ।
कोलेस्ट्रोलको लागि उत्तम आहार। कोलेस्ट्रोलको लागि उत्तम आहार
कोलेस्ट्रोल नियन्त्रणमा राख्नको लागि, उचित आहार लिनु धेरै महत्त्वपूर्ण छ। उचित आहारले मात्र कोलेस्ट्रोलको स्तर नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। तपाईंको खानामा कुन-कुन खानेकुरा समावेश गर्नुपर्छ, हामी तपाईंलाई बताउँछौं।
प्रशस्त फाइबर
घुलनशील फाइबरले कोलेस्ट्रोल कम गर्न मद्दत गर्छ। त्यसैले, आफ्नो आहारमा ओट्स र ओट ब्रान, सम्पूर्ण अन्न (जस्तै जौ, खैरो चामल), स्याउ, नास्पाती र सुन्तला, सिमी र दालहरू जस्तै दाल, छोला, राजमा, आदि समावेश गर्नुहोस्।
राम्रो बोसोयुक्त खानाहरू
असंतृप्त बोसो (मोनोअनस्याचुरेटेड र पोलिअनस्याचुरेटेड बोसो) सेवन गर्नाले LDL (खराब कोलेस्ट्रोल) घट्छ र HDL (राम्रो कोलेस्ट्रोल) बढ्छ र राम्रो बोसोले भरिपूर्ण खानेकुराहरू खानुहोस् जस्तै: जैतुनको तेल, बदामको तेल, एभोकाडो, बदाम (बदाम, ओखर), बोसोयुक्त माछा (साल्मन, म्याकरेल, टुना), आदि।
ओमेगा-३ फ्याटी एसिड
ओमेगा-३ फ्याटी एसिड भएका खानेकुराहरू खानुहोस्। जस्तै बोसोयुक्त माछा (साल्मन, सार्डिन), अलसीको बीउ, चियाको बीउ खाने।
फलफूल र तरकारीहरू
फलफूल र तरकारीहरूमा एन्टिअक्सिडेन्ट हुन्छ जसले मुटुलाई सुरक्षित राख्छ र फाइबर पनि उच्च हुन्छ। जामुन, अंगूर, स्याउ, पालुङ्गो, ब्रोकाउली, गाजर आदि खानुहोस्।
सम्पूर्ण अन्न
खैरो चामल, गहुँको रोटी र क्विनोआ जस्ता सम्पूर्ण अन्नहरू सेवन गर्नाले शरीरलाई फाइबर र पोषक तत्वहरू आपूर्ति हुन्छ र कोलेस्ट्रोल नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ।
प्लान्ट स्टेरोल र स्टेनोल
यी यौगिकहरू बिरुवाहरूमा पाइन्छन् र LDL कोलेस्ट्रोलको स्तर कम गर्न मद्दत गर्छन्। केही विशेष रूपमा बलियो बनाइएका खानाहरू जस्तै बिरुवामा आधारित स्प्रेड, जुस र दहीमा पाइन्छ।
प्रोटिन खानुहोस्
दाल, सिमी र टोफु जस्ता वनस्पतिमा आधारित प्रोटिनहरू खानुहोस्। मासुको सट्टा यिनीहरूको सेवन गर्नाले कोलेस्ट्रोललाई राम्रोसँग नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ। अण्डाको सेतो भाग र कम बोसो भएका दुग्धजन्य पदार्थको सेवन पनि फाइदाजनक हुन सक्छ।
ग्रीन टि चिया र हर्बल टि
हरियो चियामा एन्टिअक्सिडेन्ट हुन्छ जसले कोलेस्ट्रोल कम गर्न मद्दत गर्छ। यसलाई आफ्नो दैनिक दिनचर्यामा समावेश गर्नुहोस्।
