मृगौला हाम्रो शरीरको निकै महत्वपूर्ण अंग हो । यदि यसले राम्रोसँग काम गर्दैन भने हाम्रो रगत सफा हुँदैन। मृगौला फेल भएमा वा शरीरबाट दुवै मिर्गौला निकालिएमा मानिस लामो समय बाँच्न सक्दैन । तर यदि कुनै व्यक्तिलाई डायलासिस गराइयो भने मिर्गौलाविना वर्षौंसम्म बाँच्न सक्छ।
भारतको बिहारको मुजफ्फरपुरमा डाक्टरले एक महिला बिरामीको दुवै मृगौला निकालेर भागेको एउटा घटना सार्वजनिक भएको छ । विरामी सुनिता विगत चार महिनादेखि मिर्गौलाविना जीवन बिताइरहेकी छिन । सुनिताको हरेक दुई दिनमा डायलासिस गरिँदै आएकोले उनी जिवितै छन् । यो खबरले मनमा प्रश्न उठ्ने गर्छकि मिर्गौला बिना मानिस बाँच्न सक्छ र यदि हो भने कति दिन ?
मिर्गौला बिनाको जीवन
एउटै मिर्गौलामा जिउने मानिसहरु संसारमा धेरै छन् । अष्ट्रेलियामा रहेको मृगौला स्वास्थ्य संगठनका अनुसार हरेक ७५० जनामा एक जनाले एउटा मात्र मृगौला लिएर जन्मेका छन् । धेरै पटक कुनै न कुनै रोगका कारण मानिसको मिर्गौला पनि निकालिन्छ । यस्तो अवस्थामा मानिसको एउटा मृगौलाले मात्रै रगत सफा गर्ने काम गर्छ । तर कुनै व्यक्तिको एउटा मृगौला नभएको अवस्थामा उपचारविना बाँच्न सम्भव हुँदैन ।
मृगौलाले हाम्रो रगत सफा गर्छ र यदि यसले काम गर्न छोड्यो भने अवस्था धेरै गम्भीर हुन्छ। मानिसको दुवै मिर्गौला निकालिएमा डायलासिस नगरी बाँच्न सक्दैन । उनलाई हप्तामा तीन दिन डायलासिस गर्नुपर्छ ।
मिर्गौला बिना मानिस कति दिन बाँच्न सक्छ?
मिर्गौलाको डायलासिस नगरी मानव शरीरले डायलासिसलाई कसरी ग्रहण गरिरहेको छ भन्ने कुरामा मानिसको जीवन निर्भर हुन्छ। एक व्यक्ति डायलासिसमा वर्षौं वा दशकसम्म बाँच्न सक्छ। यसका लागि उनलाई हरेक दुई दिनमा डायलासिस गर्नुपर्छ । वर्षौंदेखि सहि मिर्गौलाको पर्खाइमा बसेका र डायलासिसको सहारा लिएर बाँचेका धेरै व्यक्ति छन् । मिर्गौला प्रत्यारोपणका लागि हजारौं मानिस लाइनमा
सुनिताको केसमा श्रीमान्को मिर्गौला मिल्न सकेको छैन । उनको हाल मुजफ्फरपुरको एसके मेडिकल कलेजमा उपचार भइरहेको छ । उनलाई मिर्गौला दान गर्न धेरै मानिसहरु आएका थिए तर नमिल्दा प्रत्यारोपण हुन सकेनन् ।
मिर्गौला प्रत्यारोपणका लागि दाता र बिरामीको ब्लड ग्रुप मिल्नुपर्ने हुन्छ । यसपछि दाता र बिरामीको टिस्यु मिलाइन्छ। मृगौला प्रत्यारोपण दुवैको मिल्दोजुल्दो भएमा मात्र गरिन्छ, तर यसपछि पनि व्यक्तिको शरीरले मिर्गौला अस्वीकार गर्ने सम्भावना रहन्छ, त्यसैले उसले एक वर्षसम्म नियमित जाँच गराउनुपर्छ । पहिलो तीन महिना धेरै महत्वपूर्ण हुन्छन् जसमा व्यक्तिको शरीरले मिर्गौलालाई अस्वीकार गर्ने सम्भावना हुन्छ। एक वर्ष पछि, मिर्गौला प्रत्यारोपण सफल मानिन्छ किनभने यसको अस्वीकार हुने सम्भावनाको 10 प्रतिशत मात्र बचत हुन्छ।
मिर्गौला प्रत्यारोपण पछि होसियार हुनुहोस्
यदि कुनै व्यक्तिको मिर्गौला प्रत्यारोपण भएको छ भने उसले आफ्नो जीवनशैलीमा धेरै महत्त्वपूर्ण परिवर्तनहरू जस्तै धुम्रपान त्याग्नु, तौल घटाउनु र खानपान गर्नु पर्छ। आजतक बाट
