विराटनगर— गर्मी मौसममा छालालाई घामको हानिकारक असरबाट जोगाउन सनस्क्रिनको प्रयोग गर्न चिकित्सकहरूले सल्लाह दिने गर्छन्। बजारमा विभिन्न प्रकारका सनस्क्रिनहरू उपलब्ध भइरहँदा धेरै मानिसहरूमा नियमित रूपमा सनस्क्रिन प्रयोग गर्दा छाला गोरो हुन्छ भन्ने विश्वास पाइन्छ। तर, के वास्तवमै सनस्क्रिनले छाला गोरो बनाउँछ त?
यस विषयमा विशेषज्ञहरूका अनुसार सनस्क्रिनको मुख्य काम छालालाई गोरो बनाउनु नभई सूर्यको हानिकारक अल्ट्राभायोलेट (UV) किरणहरूबाट सुरक्षा प्रदान गर्नु हो।
भारतको कानपुरस्थित जीएसभीएम मेडिकल कलेजका छाला रोग विशेषज्ञ डा. युगल राजपूतका अनुसार सूर्यका UVA र UVB किरणहरूले छालामा सनबर्न, ट्यानिङ, चाउरीपन तथा अन्य विभिन्न समस्या निम्त्याउन सक्छन्। सनस्क्रिनले छालामा एउटा सुरक्षात्मक तह (Protective Layer) बनाएर यस्ता किरणहरूको असर कम गर्न मद्दत गर्छ।
प्राकृतिक रङ परिवर्तन हुँदैन डा. राजपूतका अनुसार सनस्क्रिनले छालाको प्राकृतिक रङलाई परिवर्तन गर्दैन। यसको नियमित प्रयोगले घामका कारण छालामा भएको ट्यानिङ (कालोपन) कम हुन सक्छ, जसले गर्दा छाला सफा र समान रङको देखिन्छ। यही कारणले गर्दा धेरै मानिसहरूलाई सनस्क्रिनले छाला गोरो बनाएको जस्तो भ्रम वा महसुस हुने गर्छ।
कसरी कालो हुन्छ छाला? विशेषज्ञहरूका अनुसार लामो समयसम्म घाममा बस्दा मानव शरीरले बढी मात्रामा 'मेलानिन' उत्पादन गर्छ। मेलानिनले छालालाई रङ दिने र घामबाट जोगाउने काम गर्छ। जब शरीरमा मेलानिनको मात्रा बढ्छ, तब छाला कालो वा ट्यान भएको देखिन सक्छ। सनस्क्रिनले यो प्रक्रियालाई कम गर्न सहयोग पुर्याए पनि यसले छालालाई यसको प्राकृतिक रङभन्दा बढी गोरो भने बनाउन सक्दैन।
त्यसैले, छाला विशेषज्ञहरूले मौसम र आफ्नो छालाको प्रकारअनुसार उपयुक्त SPF भएको सनस्क्रिन प्रयोग गर्न तथा घरबाहिर निस्कँदा नियमित रूपमा सनस्क्रिन लगाउन सुझाव दिएका छन्।
